19 grudnia 2018

Co kraj, to obyczaj, czyli o daniach wigilijnych z różnych zakątków Polski

Boże Narodzenie to bardzo charakterystyczne święta. I choć w większości domów wyglądają podobnie: jest choinka, są prezenty, kolędy i dużo jedzenia, to bożonarodzeniowe menu różni się w zależności od regionu i tradycji rodzinnych. Nie sposób opisać wszystkich specjałów z każdego zakątka naszego kraju, ale wybraliśmy dla Was te najciekawsze. Może skusicie się na wypróbowanie któregoś?

Wigilia na Kaszubach i Pomorzu

Dawniej na Kaszubach i Pomorzu to, ile potraw znalazło się na wigilijnym stole, było uzależnione od statusu zamożności rodziny. Ze względu na położenie geograficzne i dostęp do morza dominowały ryby, głównie śledzie. Do dziś ryby wiodą tam prym. W zależności od upodobań przyrządzane są na wiele sposobów: smażony karp, wędzony węgorz, flądra w galarecie, pstrąg w migdałach czy śledź po kaszubsku to tylko kilka przykładów.

Oczywiście na rybach się nie kończy! Przysmakiem regionu jest staropolska kapusta z grzybami, bigos postny oraz pluci – ziemniaki w mundurkach z solonym śledziem. Ze słodkich dań przoduje brzad, czyli zupa z bakalii i suszonych owoców: jabłek, śliwek, gruszek, podawana z kluskami. Poza tym nie może zabraknąć pierników, makowca z bakaliami, a także baumkuchen, czyli znanego wszystkim sękacza.

Królowa Podlasia – kutia

Kuchnia bożonarodzeniowa Podlasia jest bardzo naznaczona wpływami wschodnimi. Stąd jednym z tradycyjnych dań regionu jest kutia – przysmak kuchni ukraińskiej, białoruskiej i rosyjskiej, obecnie rozpowszechniony także w różnych częściach Polski, choć w bardzo różniących się od siebie wariantach.

Podczas podlaskich Wigilii podawany jest również kisiel owsiany, barszcz grzybowy oraz wereniki – pierożki z kapustą i grzybami wyciętymi w kształcie księżyca. Na stole nie może zabraknąć także smacznych drożdżowych racuchów oraz klusek z makiem polanych olejem lnianym.

Smaki Mazowsza

Najbardziej charakterystyczną mazowiecką potrawą świąteczną były kłosy, czyli kluski z makiem. Dawniej wierzono, że potrawa przepowiada obfite plony pszenicy na najbliższy rok. Dlatego kluski robiono z niebywałą starannością, by były jak najdłuższe i jak najgrubsze.

Mało kto wie, że tradycja spożywania kompotu z suszu wywodzi się z właśnie z Mazowsza. Region słynął także z rwaków – ugotowanych zmielonych ziemniaków, które w smaku przypominały kopytka.

Wigilia inna niż wszystkie

Śląsk to region bogaty w tradycje, wyróżniający się pod wieloma względami. Nie inaczej jest, jeżeli chodzi o świąteczne dania. Jedną z najstarszych zup wigilijnych jest siemieniotka, czyli polewka przygotowywana z siemienia konopnego z prażoną kaszą jęczmienną. W przeszłości wierzono, że ma ona magiczną moc: chroni przed świerzbem i wrzodami. Dziś potrawa została zastąpiona zupą migdałową oraz kapuśnicą grzybową.

Przed głównym daniem (najczęściej karpiem z kapustą i grzybami) apetyt Ślązaków ożywiają śledzie, przygotowywane według indywidualnych upodobań. Dopełnieniem kolacji są dania słodkie, takie jak moczka, której poza Śląskiem nigdzie indziej nie można spotkać. Bazę tego deseru stanowią pokruszone pierniki namoczone w kompocie porzeczkowym z dodatkiem bakalii.

Dziś na stole nie może zabraknąć: ryby smażonej tradycyjnie oraz podawanej w galarecie, karpia w śmietanie, a także zupy grzybowej, która na Śląsku oznacza barszcz biały zrobiony na zakwasie z kapusty z grzybami.

Wielkopolskie makiełki

Obowiązkowym wigilijnym daniem Wielkopolan są makiełki, których tradycja sięga początków XIX wieku. Bazę makiełek stanowią kluski albo pieczywo połączone z masą makową z maku, bakalii, masła, miodu, cukru oraz pomarańczy, czasem także z dodatkiem odrobiny rumu oraz wiórek kokosowych.

Najczęstsze lokalne zupy bożonarodzeniowe to konopna, grochówka oraz wiedka, czyli zupa z brukwi.

Po góralsku

Mieszkańcy Podhala bardzo dbają o tradycje regionalne, dlatego także ich świąteczne dania mocno nawiązują do kuchni góralskiej. Na świątecznym stole królują potrawy przygotowywane z serów oraz ziemniaków jak na przykład bukty, powszechnie znane jako kopytka. Jednym z wigilijnych dań są również moskale – pieczone na blasze placki ziemniaczane, które najczęściej zestawiane są z bryndzą lub stopionym masłem. Wigilijną zupą tamtejszego regionu jest postna kwaśnica lub barszcz z kwaszonych buraków z fasolą. Słodkim daniem wigilijnym jest podhalańska kołatanka, sporządzana z ugotowanej kaszy jęczmiennej z brukwią i miodem.

Ciekawą tradycją Podhala jest maczanie opłatka w miodzie, zanim nastąpi symboliczny rytuał „przełamania”.

Rada od marki Zwieger

Jeśli nigdy nie próbowaliście zupy migdałowej ze Śląska, warto tym razem pokusić się i urozmaicić swoje świąteczne menu. Do tego wystarczą: migdały, mleko, cukier i ryż. Sparzone wrzątkiem migdały, obieramy ze skórki i mielimy. Następnie wsypujemy do posłodzonego, gotującego się mleka. Ugotowany ryż przekładamy do wazy i zalewamy zupą migdałową.

Jeżeli zdecydujecie się przygotować to danie, pamiętajcie, by mleko gotować w garnku o grubym dnie, np. linii INVERSION. Dzięki temu unikniecie przypalenia.